Navigate / search

Invasieve exoten in Nederland

“Invasieve exoten zijn dieren, planten en micro-organismen die door menselijk handelen in een nieuw gebied terechtkomen (zoals Nederland) en die door vestiging en verspreiding schade kunnen veroorzaken”. We lezen dit op de website www.invasieve-exoten.nl waar eveneens blijkt dat er een lijst is van 1.000 exoten en een ‘zwarte lijst’ top 100 waar extra alertheid voor wordt gevraagd.

Redelijk bekende invasieve exoten zijn bijvoorbeeld de halsbandparkiet, de nijlgans, de Japanse eekhoorn, de reuzenberenklauw en de grote waternavel. Maar vooral ook de hinderlijke en ziektenverspreidende tijgermug, de agressieve rode vuurmier en de hooikoortsplant ambrosia. In Nederland komen zeker zo’n 1.000 soorten invasieve exoten voor. En de lijst is niet uitputtend want de soorten exoten die korter dan tien jaar in Nederland zijn staan er niet op. Op de site www.tijgermug.info, wordt door Wilfred Reinhold uitgebreid uit de doeken gedaan wat het voor soort mug is, waar hij voor komt en waar hij vandaan komt.

Daar waar je dacht dat de Nederlandse mug irritant is, moet je zijn verhaal over de tijgermug maar eens lezen. De tijgermug wordt al sinds de zomer van 2005 in Nederland ingevoerd en is hier dus ook zo lang al aanwezig. Hij komt onder andere mee met gebruikte autobanden en met zeecontainers gevuld met Lucky bamboo uit China. Hij wordt niet alleen aangetroffen in de kassen waar de Lucky bamboo verder wordt opgekweekt, maar is ook al in de omgeving van die kassen gesignaleerd. Hinder dus voor werknemers in de kassen met Lucky bamboo, en ook voor personeel in buurbedrijven. (Lucky bamboo zijn de bamboestengels die afzonderlijk worden verkocht in bloemenwinkels omdat ze geluk zouden brengen.)

De tijgermug herken je makkelijk: hij is een stuk kleiner dan de muggen die je meestal in Nederland ziet, zijn lijf is 5 tot 6 millimeter lang. De kleur van zijn lijf en poten is pikzwart, met opvallend herderwitte streepjes er op. Over zijn borststuk loopt in lengterichting een helderwitte lijn. Met de nieuw inwikkelde app ‘Tijgermug Alert’ wordt de herkenning en melding van tijgermuggen zo makkelijk mogelijk gemaakt en kan in enkele stappen worden vastgesteld of een verdachte mug mogelijk een tijgermug is. Na het doorlopen van die stappen kan een melding worden verstuurd, waarin de locatie van de vondst is aangegeven en foto’s van de mug zijn bijgevoegd. Deskundigen van het platform beoordelen de melding en na onderzoek kan er zelfs een bestrijdingsactie volgen. Met de app kan ook de gele koortsmug worden gemeld. Die lijkt erg op de tijgermug, kan eveneens gezondheidsrisico’s opleveren en komt net als de tijgermug mee met gebruikte banden. De app Tijgermug Alert is gratis en beschikbaar voor iPhone (iOS) en voor smartphones (Android).

Een andere exoot om in de gaten te houden, is de rode vuurmier. De verhalen over deze rode duivel spreken elkaar tegen. De ene site zegt: ‘Komt niet in Nederland voor’ terwijl op een andere te vinden is dat er hele scheepsladingen vol met deze vuurmieren voet aan Nederlandse bodem zetten. Oppassen dus en zie je een kleine rode mier waarvan je vermoedt dat het niet de Nederlandse huis-tuin-en keukenmier is, meld het dan gerust even.

En dan de ambrosiaplant om het rijtje af te sluiten. Een eenjarige plant én een exoot, afkomstig uit Noord-Amerika, die zich in Nederland op veel plaatsen heeft gevestigd en de stof coronopiline uit scheidt, die de groei van andere planten in de omgeving belemmert.

De plant bloeit in september en oktober en het stuifmeel geeft een heftige hooikoortsreactie, evenals het aanraken van de plant. In Nederland vinden onderzoekers de laatste jaren een sterke groei van het gehalte ambrosiapollen in de lucht. De late bloei van de plant, in september en oktober, verlengt het hooikoortsseizoen met twee maanden. Bij een warmere zomer gevolgd door een warme herfst kan de plant steeds beter in Europa gedijen. Deze woekerende plant dreigt een grotere boosdoener te worden dan de thans bekende verspreiders van pollen. Per plant kan tot een miljard pollenkorrels verspreid worden, waarbij de allergische werking van het pollen enkele malen sterker is dan die van gras, de tot op heden voornaamste oorzaak van pollenallergie in Nederland.

Tot nu toe komt de Nederlandse overheid bijna alleen maar in actie als er duidelijke risico’s zijn voor de land- en tuinbouw of de veeteelt, of als sprake is van invoer van bacteriën en virussen, voor zover die met reizigers of ingevoerde landbouwdieren meekomen en die zeer gevaarlijk zijn voor de volksgezondheid of de veestapel.

Op Youtube staat een goed filmpje over exoten in Nederland (ook hier is Wilfred initiatiefnemer van), in het Nederlands gesproken maar door de gebruikte illustraties heel helder. Je vindt het filmpje hier: https://www.youtube.com/watch?v=6K4lAJQekgo.

Meer lezen? Kijk op www.invasieve-exoten.nl, tijgermug.info en wikipedia.

 

 

Deze blogpost is ook beschikbaar in het Pools (Polski).